Errealitate birtualarekin laneko arriskuen prebentzioari buruzko prestakuntzak

Errealitate birtualak, ikuspegi pedagogikotik, harreman ona eta lagunkoia sortzen laguntzen du, kontzeptu abstraktuak modu intuitibo eta praktikoan ikasteko aukera ematen du. Ikasgaiaren edukian ikasleen motibazioa eta inplikazioa areagotzeaz gain, proposatutako zereginean dituzten gaitasunak eta jarduna ebaluatzen ditu. Azkenik, eta agian garrantzitsuagoa; pertsona ikaskuntza inplizitu batean murgiltzen du, jakintzak barneratzen eta inklusioa errazten duela konturatu gabe.

Laneko Arriskuen Prebentzioari buruzko azaroaren 8ko 31/1995 Legearen (LAPL) 19. artikuluak lege-arau gisa jarduten du, eta, horren bidez, langileen osasuna lan-baldintzetatik eratorritako arriskuen aurrean behar bezala babesteko behar den bermeen eta erantzukizunen oinarrizko edukia zehazten da. Bertan, prestakuntza arautzen da. Prestakuntza teoriko eta praktikoa bermatzeko betebeharra jasotzen da, nahikoa eta egokia, prebentzioaren arloan, berariaz lanpostuan edo langileen funtzioan zentratua, bai kontratatzeko unean, haren modalitatea edo iraupena edozein izanda ere, bai hori justifikatzen duten aldaketak gertatzen direnean. Hori dela eta, prebentzio-prestakuntzak prestakuntza orokorra, lanpostuaren prestakuntza eta lanpostuko edo entrenamenduko prestakuntza praktikoa jaso behar ditu.

Teknodidaktikan bat gatoz lanpostura egokitutako prestakuntzak diseinatzeko beharrarekin. Langile eta enpresarekin batera, lan-jardueratik eratorritako arriskuen ikaskuntza teoriko zein praktikoaren emaitza positiboa duten ekintzak antolatu eta diseinatzen ditugu. Lanpostura joaten gara edo prestakuntza eskaintzen dugu gure egoitza eta itunpeko zentroetan, alderdi teorikoan eskuratutako informazioa eta ezagutzak praktikan jartzeko. Era berean, makineria erabiltzea eskatzen duten prestakuntzetan, hala nola orga jasotzailean, plataforma jasotzailean, garabian eta baita altueretan edo espazio konfinatuetan ere, langileek beren lan-jardueran erabiliko dituzten baliabideekin praktikatzen dugu.

Arriskua, atxikipena eta esperimentazioa

Errealitate birtualak langileei aukera ematen die beren lanpostuko arriskuen aurrean jartzeko, hala nola, erreduren, ebakien edo harrapaketen aurrean, segurtasun-protokoloak ikasteko eta arriskuei aurre egiteko arlo desberdinetan: Espazio Konfinatuen, Lehen Sorospenen edo Suteak Itzaltzeko ariketetan, besteak beste. Ikasleek akatsak egin ditzakete, eta istripu birtualak ere izan ditzakete, hala nola orga iraultzea, elektrokuzioa edo lantokietan (obra- edo tailerrean) aurki ditzakegun arriskuak. Horrela, inpaktua eta ezagutzen atxikipena indartu egiten dira, prestakuntzan parte hartzen dutenek prebentzioarekiko erantzukizun handiagoa senti dezaten.

Gure prestakuntza-aldian ikusi dugu orgatilen prestakuntzetan langileek susto txiki bat hartu ohi dutela, espero gabe orga batek harrapatzen dituenean, eta berehala, errealitate birtualeko betaurrei esker, haien gorputza ospitalean dagoela ikusten dute.

Batzuek bertigoa sentitzen dute altuerako jardueren sentsazioarekin, eta beste batzuek diote hotzikara sentitu dutela Espazio Konfinatuetako ariketetan hautematen diren intsektuekin.

Teknodidaktikan oso argi daukagu errealitate birtualeko prestakuntzak ez dituela ordezkatzen prestakuntza jakin batzuetako nahitaezko praktikak. Langileak prozedura jakin batzuk egiteko prestatzeko osagarria da. Lan-jarduera modu seguruan egiteaz eta laneko istripu ugariei aurrea hartzeaz sentsibilizatzeko eta kontzientziatzeko tresna. PWC enpresaren ikerketa baten arabera, errealitate birtualarekin trebatzen direnek % 275 konfiantza gehiago dute ikasitako ezagutzak aplikatzean.

"Learn by living"

Teknodidaktikan Ludus plataformarekin lan egiten dugu, laneko arriskuen prebentzioari buruzko ikastaroak emateko hiru bide eskaintzen baititu. Prestakuntza presentzialak, urrunekoak eta autonomoak, bakoitzak bere berezitasunak ditu eta hainbat prestakuntza-abantaila ematen dizkie enpresetako kide diren pertsona guztiei. Era berean, hainbat jarduera ditu, hala nola entrenamendu gidatua, non LAPeko prestatzaileak parte-hartzaileak aurrez aurre entrenatzen dituen. Kasuistikak edo "tranpak" sartzeko aukera, langileek akatsak komentatu ditzaten. Izan ere, huts egiteko eta istripu birtualak izateko aukerak sentsazioak esperimentatzeko aukera ematen du ikasten duten bitartean; "Learn by living".

Urruneko entrenamenduaren bidez, trebatzaileak urrutiko langileak entrenatu ditzake, beste leku batzuetara mugitu behar izan gabe. Urruneko prestakuntza horiek formatu webinarra dute: prestatzaileak betaurrekoekin egiten du simulazioa, eta prestakuntzan parte hartzen dutenek pantaila batean egiten dituzte urratsak. Era berean, lan-jarduera gauzatzeko prozedurak azal daitezke eta urrats zuzenak eztabaidatu. Beste aukeretako bat entrenamendu autonomoa da. Aukera horren bidez, langileak beren kabuz presta daitezke simulazioak erabiliz. Gaikuntza autonomoak gehiago egiten dira prozeduren simulazioekin. Horiek modu gidatua dute, jarraitu beharreko urratsak azaltzen dituena, suteak itzaltzeko kasuan bezala.

Inklusioa, sentsibilizazioa eta parte-hartzea

Halaber, inklusioaren, sentsibilizazioaren eta parte-hartzearen ikuspegitik, aukera ematen digu jarduerak hainbat hizkuntzatan egituratzeko: euskaraz, katalanez, gaztelaniaz, frantsesez, ingelesez eta hizkuntza gehiagotan. Etengabe sartzen dira laneko arriskuen prebentzioaren kudeaketari eta ingurumenari buruzko ariketa eta protokolo berriak; hondakinen kudeaketari buruzko prestakuntzaren kasuan bezala.

Horregatik, errealitate birtuala laneko arriskuen prebentzioko prestakuntzak hobetzeko baliabidea da, eta Teknodidaktikan parte-hartzaileek ingurune birtual seguru batean arrisku handiko egoerak esperimentatzen laguntzeko moduan lan egiten dugu, larrialdiei aurre egiten eta segurtasun-praktikei aurre egiten ikasiz, inolako arriskurik hartu gabe. Trebetasun tekniko espezifikoak praktikatzea, hala nola makineria konplexua maneiatzea edo prozedura delikatuak egitea, ingurune birtual errealista batean. Taldeek elkarrekin lan egin ahal dute produktuak diseinatzeko eta garatzeko proiektuetan, prototipo birtualak denbora errealean bistaratuz eta aldatuz. Eta parte-hartzaileek talde-laneko eta lidergoko trebetasunak garatu ahal izatea, jarduera interaktiboen eta ingurune birtualetako rol-jokoen bidez.