Teknodidaktika aholkuak: Nola prebenitu laneko istripuak udan?

Uda garaia egokia izaten da lan-istripuetarako. Hainbat faktorek bateratzeko joera dute udaldian, eta horrek laneko ezbehar-tasa areagotzen du. Udan sortutako enplegu berriak, urtarokotasuna eta behin-behinekotasuna nabarmentzen dira. Udako baldintza bereziak ere ezin ditugu alde batera utzi: beroa, langileen osasunean duten eragina, ohiturak eta ordutegiak aldatzea. Arrisku psikosozialez eta itinere istripuez gain. Laneko osasunaren eta segurtasunaren baldintzatzaile nagusiak udan:

• Kontuz beroarekin eta tenperatura handiekin. Eguzki esposizioaren ondorioz, laneko istripu gehiago gertatzen dira urte sasoi honetan. Tentsio-jaitsierek, deshidratazioak edo zorabioek erorikoak eta bestelako gorabeherak eragin ditzakete. Bero-kolpe bat jasateko arriskua alde batera utzi gabe. Bero-boladetan egoera larriagoak izatea (Laneko arriskuen prebentzioari buruzko araudi berria tenperatura handiko gertakarietan).
   
• Zirkunstantzia horiek, lanegun luzeekin batera, baldintzatzaileak dakartzate, hala nola neke handiagoa, lo falta eta beroak eta klimatizazio txarrak eragindako deshidratazioa, eta horrek gertakari eta istripu gehiago eragiten ditu. Erorikoak eta mozketak dira nagusi lan-istripuen rankingean.
   
• Udan lan egiten duten langileek ere estres handiagoa jasateko probabilitatea dute, hainbat faktoreren ondorioz: lan-erritmo handiagoa, familia-kontziliaziorik eza, ordutegiak luzatzea eta aldatzea, langileak txandakatzea eta esperientziarik gabeko langileak kontratatzea, kontratu-motak, edo komunikaziorik eza. Faktore horiek, estresatutako pertsona batek oldarkorrago jokatzen duela gehituta, laneko ezbehar-tasa handitzea dakarte.
   
• Udak ohiturak aldatzea dakar, bai elikaduraren ikuspegitik, bai gizartearen ikuspegitik, eta, beroari gehituta, profesionalek atseden eraginkorra hartzeko baldintzatzaile gisa jokatzen dute.
   
• Era berean, ordutegia eta ohiturak lanaldi trinkorantz aldatzeak in itinere istripuen arriskua areagotzen du, batez ere etxera itzultzean, zenbait aktibatzaile batu daitezkeenean, hala nola beroa, nekea edo etxera iristeko gogoa.

Udako prestakuntza-plana

Langileen udako prestakuntza-planaren barruan, besteak beste, honako ekintza hauek eduki beharko lirateke:

• Langile berriei eta udako arriskuei zuzendutako aldez aurreko prebentzio-plangintza egitea.
• Langile berriei informazioa eta prestakuntza ematea, lanpostuaren arrisku espezifikoetan oinarrituta.
• Lan-prozesuetan legez eskatzen den derrigorrezko prestakuntza.
• Prestakuntzan, bero-kolpeak identifikatzen dituzten sintomak sartu behar dira; bero-kolpeak daudenean jarduteko prozedura, hidratazioa, elikadura eta atsedenaren garrantzia.
• Simulakroak.
• Lanaldian geldialdi gehiago egitea beroari aurre egiteko.
• Osasun-azterketak.
• Norbera babesteko ekipamenduak (NBE) ematea, langileen osasuna bermatzeko. Babesteko arropaz eta beste elementu batzuez gain, eguzkitik babesteko kremak ere erabili behar dira.
• Langileei emandako prestakuntza eta informazioa dokumentuetan kontrolatzea eta erregistratzea.
• Norbera babesteko ekipamenduen (NBE) dokumentu-kontrola eta entrega-erregistroa.
• Laneko Arriskuen Prebentziorako (LAP) informazio-kanpainak eta pilulak, ohitura osasungarriak barne hartzen dituztenak, hala nola atsedena, elikadura, hidratazioa, bero-kolpeak, jarrera-hobekuntzak edo laneko mugikortasuna hobetzeko neurriak.