Laneko ezbehar-tasaren hazkundea eta arrisku psikosozial ikusezina erronkak Laneko Segurtasun eta Osasunaren Munduko Egunean
Urteko lehen hiru hilabeteetan 10 langile hil dira Euskadin, eta 9.000 istripu baino gehiago zenbatu dira lanpostuetan. Zoritxarrez, datu horiek gora egiten ari dira 2022arekin alderatuta. Adituek ondorio erraza atera dute: ezbehar-tasaren intzidentzien indizeek gora egin dute sektore guztietan, pandemia amaitu zenetik.
Apirilaren 28an ospatzen den “Laneko Segurtasun eta Osasunaren Munduko Egunak” erakusten digu zer bide luzea geratzen zaigun egiteko zero istripuren helburua lortzeko. Era berean, lan-ingurune segurua eta osasungarria lortzea, laneko oinarrizko eskubide gisa, edizio honetako leloa.
Prospekzio Soziologikoen Kabineteak Osalanen laguntzarekin egindako Laneko Osasuna eta Segurtasuna azterlanaren arabera, inkestan parte hartu duten profesionalen % 34k nahiko arriskua dute beren lanpostuan lan-istripuren bat izateko. Kopuru horri lau euskal herritarretatik batek ( % 9) oso arriskuan dagoela esan du, bere hitzetan.
18 urtetik gorako mila pertsonari egindako inkestan (377 autonomorekin ere jarri gara harremanetan), parte-hartzaileen erdiek baino gehiagok uste zuten indartu egin beharko liratekeela bai istripuen ikuskapena eta kontrola, bai prestakuntza eta laneko arriskuen prebentzioa.
“Estatistikek erakusten digutenez, oso egoera zaila eta konplexua da, eta gora egin du laneko ezbehar-kopuruak. Aitzitik, enpresa-ingurunean egiaztatzen dugu erakundeek gero eta garrantzi handiagoa ematen diotela prebentzioaren kulturari, eta prebentzioan eragiten dutela”, azpimarratzen du Teknodidaktikako gerenteak, Asier Eguren Txurruka.
Hezkuntza
“Ikuspegi instituzional batetik, azpimarratu nahi dugu ordenamendu juridikoa eta legeak gero eta zorrotzagoak direla laneko arriskuen prebentzioaren eta kontrolaren arloan”, jarraitzen du, Asier Eguren Txurrukak.
Alde negatiboan ikusten dugu, batzuetan, merkatu eskatzaileetako langileen eskulan kualifikaturik eza hobetu beharreko arloak direla. Premiaren eta lan egiteko gogoaren ondorioz, batzuetan lehentasuna ematen zaio berehala lanean hasteari, prebentzioaren gainetik. Lanpostuari eta dagozkion erantzukizunei buruzko prestakuntza eskaintzen da, baina segurtasun eta prestakuntza praktiko gehiago falta dira, nabarmentzen du enpresaren arduradunak.
Etorkizunera begira, Teknodidaktikan iradokizun bat planteatzen dugu: ikastetxeetan prebentziozko hezkuntza lantzea kultura bihur dadin. Irakasgai espezifiko generiko baten bidez edo lanpostu jakin batzuetara egokitutako ikasgai espezializatu baten bidez izan daiteke.
Arrisku psikosozial ikusezina
Arrisku psikosozialak handitzen ari diren beste elementu bat dira, nahiz eta, duten konplexutasunagatik, ziurtatzea zaila den, eta, beraz, arrisku psikosoziala ez da behar bezala jasotzen estatistiketan.
Ildo horretan, Laneko Segurtasun eta Osasunerako Institutu Nazionaleko zuzendariak, Carlos Arranzek, duela gutxi elkarrizketa batean nabarmendu zuenez, "jendeak gero eta baja gehiago hartzen ditu kritika gogorrak jasotzen dituela sentitzen duenean, eta ez dago pozik, eta arrazoiak zehazten ditu".
“Osasun mentaleko arazoak ez dira jakinarazten lanak eragindakotzat. Gaixotasun arrunt gisa tratatzen dira. Baina BAIren inkestak jasotzen du Espainiako landunen % 33k horrelako arazoren bat dutela beren lanagatik. Lehenik eta behin, gehiegizko karga eta orduak aipatu dituzte; bigarrenik, bezeroekiko tratuari buruzkoak dira, eta, hirugarrenik, segurtasunik ezari buruzkoak, bihar beren postuan jarraituko duten ez jakiteari buruzkoak. Sektore finantzario eta soziosanitarioetan, kaltetuenetan, ehuneko hori % 33tik % 50era igotzen da. Espainian 15 egun baino gehiagoko bajen lehen arrazoia depresioa da, batez beste 168 eguneko iraupena duten prozesuak”.
Osasun mentalari dagokionez, Teknodidaktikan badakigu goraldian dagoen arazo batez ari garela hitz egiten, gizaki gisa eragiten diguten hainbat faktoreren ondorioz (lanekoak zein pertsonalak). Laguntza bila guregana hurbiltzen diren konpainietan egiaztatu dugu hori.
“Gure enpresan lan handia egiten dugu prestakuntza praktikoaren bidez Enpresa Osasungarria kontzeptuaren alde. Formakuntzetan adituak direnekin elkarlanean aritzen gara, eta komunikazioa, talde-lana eta autosorkuntza hobetzeko tresnak eskaintzen ditugu. Azken batean, profesionalen lan-ongizatea garatzea”, amaitzen du Asier Eguren Txurrukak.
